Thí sinh dự thi vào Trường ĐH KHXH&NV (ĐHQG TP.HCM) làm bài thi môn toán chiều 9-7 - Ảnh: MINH ĐỨC
TT - Nhiều mối quan tâm của thí sinh sau khi đã hoàn thành các bài thi tại kỳ thi tuyển sinh ĐH 2009 đã được ông Ngô Kim Khôi, phó vụ trưởng Vụ Giáo dục ĐH kiêm phó ban chỉ đạo tuyển sinh ĐH, CĐ 2009, giải đáp.
Ông Khôi cho biết chậm nhất ngày 31-7 các ĐH, học viện có tổ chức thi tuyển sinh phải hoàn thành công tác chấm thi và công bố kết quả thi của thí sinh trên các phương tiện thông tin đại chúng.
Thực tiễn những năm qua cho thấy nhiều trường ĐH có số lượng thí sinh dự thi không quá lớn và hoàn toàn chủ động về đội ngũ cán bộ chấm thi, nhất là các trường chỉ tổ chức thi ĐH đợt I, khối A nên công tác chấm thi thường hoàn thành sớm và công bố kết quả trước thời hạn chung kể trên.
Ông Ngô Kim Khôi, phó vụ trưởng Vụ Giáo dục ĐH kiêm phó ban chỉ đạo tuyển sinh ĐH, CĐ 2009
* Vậy khi nào Bộ GD-ĐT sẽ công bố điểm sàn và các trường ĐH sẽ công bố điểm chuẩn chính thức, thưa ông?
- Theo lịch công tác tuyển sinh ĐH, CĐ năm 2009, điểm sàn sẽ được công bố trước ngày 10-8-2009. Các trường chỉ công bố điểm trúng tuyển nguyện vọng 1, danh sách thí sinh trúng tuyển nguyện vọng 1, sau khi Bộ GD-ĐT đã công bố điểm sàn xét tuyển ĐH, CĐ cho từng khối thi tương ứng trình độ ĐH và CĐ.
Trước ngày 20-8 các trường gửi giấy triệu tập thí sinh trúng tuyển nguyện vọng 1; giấy chứng nhận kết quả thi ĐH hoặc CĐ số 1 và số 2 có đóng dấu đỏ của trường tổ chức thi cho thí sinh không trúng tuyển nguyện vọng 1, nhưng có kết quả thi bằng hoặc cao hơn điểm sàn hệ CĐ; phiếu báo điểm cho những thí sinh có kết quả thi dưới điểm sàn CĐ.
* Nếu muốn yêu cầu phúc khảo bài thi, thí sinh phải làm thủ tục như thế nào? Các môn trắc nghiệm có được chấm phúc khảo không, thưa ông?
- Nếu thấy kết quả thi các môn văn hóa không tương xứng với bài làm và đáp án, thang điểm mà Bộ GD-ĐT đã công bố công khai, thí sinh cần nộp đơn xin phúc khảo tại hội đồng tuyển sinh của trường đã dự thi. Đơn xin phúc khảo theo mẫu kèm lệ phí chấm phúc khảo theo quy định của nhà trường và nộp trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày trường công bố điểm thi. Trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày hết hạn nhận đơn, các trường sẽ công bố kết quả chấm phúc khảo cho thí sinh.
Thí sinh có thể đề nghị phúc khảo cả ba môn thi và nộp lệ phí theo mức tương ứng. Đối với các môn thi trắc nghiệm, thí sinh cũng được đề nghị chấm phúc khảo bài thi bình thường như đối với những môn tự luận. Chỉ riêng các môn năng khiếu sẽ không được phúc khảo.
* Bài thi của thí sinh sẽ chấm theo quy trình cụ thể như thế nào? Liệu có thể xảy ra những trường hợp do sơ suất trong khâu chấm thi, lên điểm làm ảnh hưởng đến kết quả thi của thí sinh?
- Chấm thi tuyển sinh ĐH, CĐ được thực hiện theo quy trình chấm hai vòng độc lập, tại hai phòng chấm riêng biệt rất nghiêm ngặt. Trước khi chấm, cán bộ chấm thi kiểm tra từng bài xem có đủ số tờ, đủ số phách không và gạch chéo tất cả phần giấy trắng còn thừa do thí sinh không viết hết.
Khi chấm lần thứ nhất, ngoài những nét gạch chéo trên những phần giấy còn thừa, cán bộ chấm thi tuyệt đối không ghi gì vào bài làm của thí sinh. Điểm thành phần, điểm toàn bài và các nhận xét (nếu có) được ghi vào phiếu chấm của từng bài. Đến lần chấm thứ hai, trưởng môn chấm thi bốc thăm người chấm. Và cán bộ chấm thi lần hai chấm trực tiếp trên bài làm của thí sinh, phải chấm điểm từng ý nhỏ, ghi rõ ra lề bài thi cạnh ý được chấm, cán bộ chấm thi cũng phải tính điểm thành phần và điểm toàn bài.
Sau hai lần chấm, bài thi của thí sinh sẽ được ban thư ký so sánh kết quả và xử lý. Nếu điểm toàn bài lệch từ 0,5-1 điểm đối với môn khoa học tự nhiên, từ 1-1,5 điểm đối với môn khoa học xã hội thì hai cán bộ chấm phải đối thoại và báo cáo trưởng môn chấm thi để thống nhất điểm. Nếu điểm toàn bài lệch trên 1 điểm với môn khoa học tự nhiên và trên 1,5 điểm với môn khoa học xã hội thì trưởng môn chấm thi phải tổ chức chấm lần ba...
THANH HÀ thực hiện
Nhiều băn khoăn từ đề văn "mở": Còn phải chờ cách chấm!
TT - Đọc các đề văn năm nay tôi thấy rất vui vì đó là các đề nghị luận không theo kiểu sáo mòn và đơn điệu như nhiều năm trước, lại liên quan đến những suy tư về phẩm chất đạo đức cá nhân là chủ đề khá hiện đại và cũng rất nóng hổi ngày nay.
Tuy nhiên, liên hệ việc chấm môn văn tốt nghiệp trung học phổ thông ở mấy tỉnh đồng bằng sông Cửu Long vừa rồi trong niềm vui của tôi có gợn chút lo lắng. Đó là cách chấm điểm các bài thi tự luận, đặc biệt là môn văn.
Mọi người đều biết các ưu nhược điểm của loại đề trắc nghiệm và đề tự luận. Loại đề trắc nghiệm thường bao phủ được nội dung của môn học, giảm thiểu sự may rủi do trúng tủ, chệch tủ, giảm bớt những tiêu cực do quay cóp, chấm điểm nhanh chóng và chính xác. Loại đề tự luận không có các ưu thế kể trên nhưng rất tốt để đánh giá khả năng diễn đạt và khả năng thể hiện tư duy hình tượng, tư duy độc lập sáng tạo. Nói một cách khái quát, kết quả của kỳ thi bằng đề trắc nghiệm phụ thuộc chủ yếu vào chất lượng đề thi, còn kết quả của kỳ thi bằng đề tự luận phụ thuộc chủ yếu vào cách chấm thi (và người chấm thi).
Do vậy, chúng ta có thể mừng vì đề văn thi tuyển sinh đại học vừa rồi khá hay, nhưng cũng còn phải chờ việc tổ chức chấm đề văn như thế nào, thang điểm và người chấm ra sao mới có thể đánh giá kết quả cuối cùng.
Để giảm bớt tính chủ quan của việc chấm các đề tự luận, người ra đề thường lập đáp án và thang điểm bằng cách liệt kê, đôi khi khá áp đặt, các ý mà họ cho rằng thí sinh phải đề cập để đếm ý tính điểm (không tính đến các ý mà bản thân người soạn đề không nghĩ ra nhưng thí sinh nghĩ ra). Hơn nữa người ta cũng ít quan tâm tới nghệ thuật diễn đạt của thí sinh cũng như vẻ đẹp, tính độc đáo tổng thể của bài văn. Khi không quan tâm đầy đủ đến các yếu tố vừa nêu thì ưu thế của đề thi tự luận sẽ bị giảm thiểu, hoặc trầm trọng hơn đề thi tự luận bị biến thành một đề trắc nghiệm tồi, hoặc nói cách khác một đề thi như vậy vô hình trung sẽ chịu nhược điểm của cả hai phương pháp cộng lại.
Tuy nhiên, việc phát hiện những ý hay không có trong đáp án hoặc cảm nhận được vẻ đẹp, tính độc đáo của bài văn phụ thuộc nhiều vào khả năng nhạy bén cảm thụ văn học của người chấm thấp hay cao, mà thường số người có khả năng nhạy bén cảm thụ cao trong số những người chấm thi không nhiều. Chính vì vậy người ta thường sử dụng đề thi trắc nghiệm cho các kỳ thi có đông thí sinh, còn đề thi tự luận cho các kỳ thi có ít thí sinh, không đòi hỏi quá nhiều người chấm điểm.
Và tôi cũng nghĩ kết quả chấm các đề văn đang được khen hay của kỳ thi tuyển sinh đại học lần này cũng chỉ tốt nếu có đáp án, thang điểm hợp lý, và nếu năng lực nhạy bén cảm thụ văn học của đội ngũ chấm thi là chấp nhận được.
GS.TSKH LÂM QUANG THIỆP (*) THANH HÀ ghi
(*) GS.TSKH Lâm Quang Thiệp, nguyên vụ trưởng Vụ Giáo dục ĐH (Bộ GD-ĐT), hiện là giảng viên cao cấp của ĐH Quốc gia Hà Nội.